ÜNİVERSİTEYE GİRİŞ SKANDALI

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki parası olan, ama üniversitelere milyon dolarlarca bağış yapacak kadar da zengin olmayan ailelerin çocuklarının iyi üniversitelere girmesini sağlayan, bunu yaparken de büyük bir rüşvet ağı kuran William Rick Singer hakkında bir belgeseldir. Patlak verdikten sonra genel çapta çok büyük tutuklamaların ve araştırmaların yapıldığı bu davanın başlangıcını, gelişmesini, sonuçlanmasını ve bitirilişini çok güzel anlatmışlar.


Öncelikle belgeselin ve konusunun Rick Singer'ın anlatımıyla kısa bir özetini yapacak olursak: üniversiteye girebilmeniz için 2 yol vardır: ya "ön kapı" dediğimiz normal yoldan, sınavla girebilirsiniz; ya da "arka kapı" dediğimiz, okula büyük bağışlar yaparak bu okullara girebilirsiniz. Ben ise "yan kapı" adını verdiğim 3. bir yolu açarak, ucuz fiyatlı bir şekilde çocukları en iyi üniversiteye sokmanın yolunu sağlıyorum." diyebiliriz. Amerika Birleşik Devletleri'nde , bu tarz okullarda okumak için belirli miktarlarda para ödemek gerekiyor. CNN'de yakın zamanda çıkan habere göre, özel bir okul olan Harvard Üniversitesi’nde okumak için 78.200 $ ödemek gerekiyor. Tabii bunun yanında, eğer çocuğunuzun notları pek fazla iyi değilse, kesenin ağzını biraz açıp 10, 20 veya 30 milyon dolar gibi ücretler ödeyerek çocuğunuzun başvurusunun "bir kez daha" gözden geçirilmesini sağlayabiliyorsunuz. Rick Singer ise, ABD üniversitelerine girişin, açığını demeyelim de, kolay bir yolunu fark edip; üniversitelerin, sporcu-öğrenci klasmanındaki öğrencilerine sağladığı imkanları kullandırarak notları yeterli olmayan kişileri bu büyük üniversitelere sokuyor. Çocuklarının okuduğu okullar "prestij" ve "statü yükseltme" olduğu için yaklaşık 20 yıldır en iyi üniversitelere "yan kapıdan giriş" tanımıyla, çocuklarının çeşitli sporları yapıyormuş gibi göstererek ve sınavlara çocuklarının yerine başkası girerek, Harvard, Stanford, Georgetown gibi üniversitelerde okumaları için ortalama 500bin dolar ödenen ücretler vs. yansıtılmış.


Singer ve arkadaşları, iyi topuklu müşterilerinin çocuklarının Yale ve Stanford gibi seçkin kolejlere kabul edilmesini sağlamak için ellerinden gelen her şeyi yaptılar, buna SAT veya ACT yöneticilerine öğrenciler için testlere girmeleri veya öğrencilerden sonra cevapları düzeltmeleri için rüşvet vermek de dahil; sınava kendileri girmiş ve başvuranların işe alınmış sporcular gibi davranmaları için üniversite antrenörlerine rüşvet vermiştir.


Singer ve meslektaşlarının başvuranların işe alınabilecek sporcular gibi görünmesini sağlamak için kullandıkları bir yöntem, öğrencilerin yüzlerini gerçek sporcuların vücutlarına photoshop yapmaktı.


ETİK KURAMLAR:


TEOLOJIK: Teolojik etiğin temel varsayımına göre her hangi bir eylem iyi veya kötü olarak nitelendirilemez. Bir eylemi iyi veya kötü yapan sonuçlarıdır.

Eğer iyi sonuçların toplamından daha fazlaysa eylem etik tersi durumda ise etik dışı olarak değerlendirilir.

Teolojik kavramı, sonuçlar hakkında rasyonel düşünme anlamına gelmektedir. Teolojik etik (telos-erek) anlayışına göre bir eylemin sonucu onun ahlaki statüsünü belirler. Teolojik yaklaşım, faydacılık, hazcılık, egoistlik olmak üzere farklı teorileri içermektedir. Faydacılık doğru ve yanlış seçiminde en büyük sayıdaki insan için mutluluk/zevk getiren doğrudur, görüşünü savunur.


Faydacılık: Bireylerin ahlaki tercihlerinin bulunmasına ve kendi çıkarına net bir biçimde hizmet etmesi halinde diğer bireylerin çıkarlarına göre davranmasına imkan tanır. Bu kurama göre doğası itibariyle iyi olan tek şey refahtır; refah ise mutluluk olarak tanımlanır.

Genel olarak teleolojik felsefe, davranışların sonuçlarını değerlendirir. Teleolojik teorilerden olan egoizm teorisine göre, davranışın sonuçları bireyin arzularına göre değerlendirilir. Faydacılık teorisine göre ise, davranış veya eylemin sonucunun büyük çoğunluk açısından olumlu olup olmadığına bakılır.


Deontolojik: Bir davranışın doğru davranış olabilmesi için mutlaka ödev kaynaklı olması iyi istenç içermesi ahlak yasasına uygun olması ve özgür şekilde gerçekleştirilmesi gerekir. Deontolojik etik kuramı, görev merkezli olduğu için meslek etiğinin de çıkış noktasıdır.


Kant Ahlakı: Kant'a göre etiğin temelini mutluluk veya fayda gibi ,kişiden kişiye değişen kavramlara bağlamak doğru değildir. Etik herkes için aynı kalan herkes için değişmeyen bir şey etiğin kaynağı olmalıdır.

Kant, aklı kendiliğinden, insanın çaba ve katkılarına gerek kalmadan gelişen, insana özgü doğal bir yetenek olarak görmüş; özgürlüğün, bizzat kendi yasalarını oluşturmasıyla –bizzat kendisinin diğer insanların özgürlüğüne sınır koyarak– özerk bir şekilde halletmesi gereken ahlaki bir ödev olarak kabul etmiştir.


AKSIYOLOJİK: Önemli olan ne eylemin kurallara göre yapılması ne de neticesinde bireye ve topluma bir yarar sağlamasıdır. Önemli olan bireyin erdemli davranışlar sergilemesidir.


Etik İlkeler:

1: Hakkaniyet

2:Kişisel Dürüstlük

3: İnsan Hakları

4:Görevini İtinayla Yapma

5: Gizlilik


Rick Singer sadece kendi çıkarına yönelik etik egoizm yaklaşımına sahip olarak, temel değer ya da değerlere sahip çıkabilmiş midir? Rick Singer tamamen kendi kişisel çıkarları doğrultusunda hareket etmiştir. Singer yaptığı tüm eylemlerde fayda sağlamış hatta fayda satmıştır. Statü , prestij gibi kavramları para karşılığı pazarlamıştır. Aslında bu durum Amerika’nın faydacılıkla Kant etiği arasında yaşadığı çelişkinin özetidir. Mutlu olma ve erdemli olma arsındaki yaman çelişkide diyebiliriz.


Rick Singer el yazısı ve imza örneği alıp taklit ediyor etik ilkelerden gizlilik ilkesine aykırıdır herkesin imzası kendisine özgüdür. Deontolojik kurama göre de etik değildir tamamen mesleki etik ilkesini aşar aksiyolojik kuram olacakta etik değil erdemli bir davranış değildir.


Rick Singer başvurularda sahtekarlık yapması ve yasal yollardan sapması deontolojik açıdan etik değildir. Teolojik açıdan da etik değildir sonucu kötü olmuştur. Aksiyolojik açıdan da erdemli bir davranış değildir. Etik ilkelerden kişisel dürüstlük ve hakkaniyet ilkesine göre etik değildir. Kararlı ve tarafsız davranmamıştır.


Rick Singer ‘ın özgeçmişi hakkında yalan söylemesi etik kuramlardan kişisel dürüstlük ilkesine göre etik değildir.


Rick Singer'ın en zengin ailelerin çocuklarını okula sokması teolojik, deontoljik, aksiyolojik açıdan etik değildir. Erdemli bir davranış değildir. Sonuçları kötü olmuştur. Mesleki etiğe aykırıdır. Etik ilkelerden insan hakları ilkesine de aykırıdır ve etik değildir çünkü eğitim hakkında herkes eşittir hak eden girmelidir. Çok, çok zenginler, eğer birkaç milyon harcamak istiyorlarsa, çocuklarını bir üst okula girmenin yolunu satın alabilirler - ve bu, her şeyin üstündedir.


Üniversiteye zengin ve beyaz olanların girmesinde öncelik tanınması etik ilkelerden insan haklarına göre etik değildir. Irk zenginlik okula gitmekte öncelik olarak tanınamaz herkes eşit haklara sahiptir.


Rick Singer'ın zengin çocukların sınavda ek süre tanıması etik ilkelerden insan hakları ve hakkaniyet ilkesine göre etik değildir. Her öğrenci eşittir ve eşit süre tanınmalıdır. Rick Singer tutarlı ve tarafsız davranmamıştır.


Gözetmen Marck’ ın soruları tekrar çözüp değiştirmesi, kopya çekmeye yardımcı olması, görevini ihmal etmesi deontolojik ve aksiyolojik açıdan etik değildir mesleki olarak etik değildir ve erdemli bir davranış değildir. Etik ilkerden hakkaniyet insan hakları ve görevini itinayla yapma ilkesine göre de etik değildir. Tutarlı ve tarafsız davranmamıştır her öğrenciye eşit davranmayıp haklarına girmiştir. Ve görevini iyi bir şekilde yerine getirmemiştir. Ayrıca böyle bir sınava tek gözetmenin verilmesi şeffaflık ve açıklık ilkesine de aykırıdır.


Filmde koçların yürüttüğü bazı sporlara bir göz atalım: futbol, tenis, su topu, hatta yelken. Bunlar, basitçe ifade etmek gerekirse, zengin insanların sporu Bu, bu sporların herhangi birinde yeteneği olan birinin çok çalışmak zorunda olmadığı anlamına gelmez - Üst düzey bir üniversite takımına kendi kendinize Photoshop veremezsiniz - ancak bu, belirli bir aile geliri düzeyi olmadan sporla tanışmalarının bile mümkün olmadığı anlamına gelir. Bu sporlarda başarı, son derece seçici kolejlere girmenin en kesin yollarından biridir ve büyük ölçüde yoksullara kapalı bir yoldur. Bu da hakkaniyet ve eşitlik ilkelerine aykırıdır haksız bir rekabet oluşturmaktadır.


Buradaki gerçek skandal, Amerikan üniversitesine kabul sürecinin - özellikle en seçici okullar için - adil ve şeffaf olarak tanımlanabileceği fikridir.2019'daki seçkin ABD üniversitelerine giriş durumudur. Çok, çok zenginler, eğer birkaç milyon harcamak istiyorlarsa, çocuklarını bir üst okula yollamaktan başka bir şey yapamazlar - ve bu, her şeyin üstünde. Zenginler, çocuklarına kabul edilme şansını artırmaya yardımcı olacak her türlü avantajı sağlayabilir ve bu, düpedüz aldatma ve dolandırıcılık yapmamaları koşuluyla iyidir. Ve geri kalanımız geriye kalanlar için savaşır ve her geçen sezon daha da kızarız. Bu sistemi yaratan üniversitelerin kendisi olmuştur.


Ayrıca Singer ‘in özgür olması fakat onun fayda sattığı ailelerin ceza alması etik ilkeler açısından tez konusu olacak niteliktedir. Birde bu durumdan bihaber olan öğrenciler; aileler kendi gerçekleştiremedikleri haz ve duyguları çocukları üzerinden gerçekleştirme çabası içerisinde oldukları için bütün etik değerleri çiğneyebilmektedirler. Kısaca günümüz dünyasının özetidir.


80 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör